شالازیون یا گل مژه چیست؟
شالازیون یک توده یا تورم روی پلک است که به دلیل مسدود شدن غدد چربی به وجود می آید و ممکن است در هر دو چشم به طور همزمان بروز کند و اغلب بهبود پیدا کرده اما مجدد عود می کند. این عارضه هیچ گونه درد و ناراحتی را برای فرد ایجاد نمی کند اما بر روی ظاهر چشم ها تاثیر به سزایی می گذارد در نتیجه بهتر است هنگام مشاهده این عارضه بر روی پلک حتما به چشم پزشک مراجعه نمایید تا مورد معاینه و درمان سریع قرار بگیرید. این عارضه ممکن است ابتدا با گل مژه اشتباه گرفته شود، اما معمولا درد کمتری دارد یا اصلا درد ندارد و تدریجیتر ایجاد می شود. البته ممکن است باعث تاری دید خفیف شود اگر به قدری بزرگ شود که به قرنیه فشار بیاورد. قرمزی و تورم پلک در ابتدا ممکن است وجود داشته باشد، اما با گذشت زمان معمولا کاهش می یابد. برای دریافت اطلاعات بیشتر با مشاورین مجموعه کلینیک نوربخش در ارتباط باشید.
علایم ایجاد شالازیون
علائم ایجاد شالازیون معمولا تدریجی ظاهر می شوند و شامل موارد زیر هستند:
- ظهور یک توده یا برجستگی در پلک: این شایعترین علامت است. توده معمولا سفت، گرد و در ضخامت پلک احساس می شود. ممکن است در ابتدا کوچک باشد و به تدریج بزرگ شود.
- عدم وجود درد قابل توجه: برخلاف گل مژه که با درد و قرمزی شدید همراه است، شالازیون اغلب بدون درد است یا فقط احساس ناراحتی خفیف و فشار دارد. در مراحل اولیه که التهاب وجود دارد، ممکن است کمی درد یا حساسیت احساس شود، اما به مرور زمان این درد از بین می رود.
- قرمزی و تورم: در زمان شروع، ناحیه اطراف توده ممکن است کمی قرمز و متورم باشد. این نشان دهنده واکنش التهابی بدن به انسداد غده است. با گذشت زمان و تبدیل شدن به کیست، قرمزی و تورم معمولا کاهش می یابد.
- احساس جسم خارجی در چشم: بسته به اندازه و محل توده، ممکن است فرد احساس کند چیزی در چشمش گیر کرده است.
- تاری دید: اگر شالازیون به اندازه قابل توجهی بزرگ شود، می تواند با فشار بر روی قرنیه، باعث تغییر شکل موقت قرنیه و در نتیجه تاری دید شود.
روش های درمان شالازیون
درمان شالازیون به اندازه، مدت زمان ایجاد و شدت علائم آن بستگی دارد. هدف اصلی درمان، باز کردن مجرای مسدود شده غده و تخلیه ترشحات است. روش های درمانی شامل موارد زیر هستند:
- درمان های خانگی:
کمپرس گرم: یک پارچه تمیز را در آب گرم خیس کرده، آب اضافی آن را بگیرید و به آرامی روی پلک بسته شده قرار دهید. این کار را 4 تا 6 بار در روز، هر بار به مدت 10 تا 15 دقیقه تکرار کنید. گرما به نرم شدن ترشحات غلیظ در داخل غده مسدود شده کمک می کند و باعث باز شدن مجرا و تخلیه خودبهخودی آن می شود.
ماساژ ملایم: پس از استفاده از کمپرس گرم، با انگشت تمیز یا گوش پاککن، به آرامی ناحیه شالازیون را از سمت غده به سمت لبه پلک ماساژ دهید. ماساژ به تخلیه ترشحات نرم شده کمک می کند.
بهداشت پلک: لبه پلکها را با محلول های شستشوی مخصوص پلک یا با آب گرم و مقدار کمی شامپو بچه رقیق شده تمیز کنید. به پاکسازی ترشحات و جلوگیری از انسداد مجدد مجاری کمک می کند.
- درمان های دارویی:
تزریق کورتیکواستروئید: چشم پزشک مستقیماً مقدار کمی استروئید را به داخل کیست شالازیون تزریق می کند. استروئید باعث کاهش التهاب و تورم در دیواره کیست شده و به کوچک شدن و تخلیه آن کمک می کند. این روش معمولا برای شالازیون هایی که به کمپرس گرم پاسخ ندادهاند، استفاده می شود.
قطره ها یا پماد های چشمی: در مواردی که شالازیون با علائم التهاب شدید یا عفونت همراه باشد، پزشک ممکن است قطره یا پماد آنتیبیوتیک یا استروئیدی تجویز کند.
- جراحی:
تخلیه کیست: اگر شالازیون پس از چند ماه با درمان های دیگر بهبود نیابد، یا بسیار بزرگ باشد و باعث ناراحتی یا تاری دید شود، جراحی توصیه می شود. این عمل معمولا به صورت سرپایی انجام می شود. پزشک با ایجاد یک برش کوچک کیست را تخلیه می کند.
این مطلب را هم بخوانید: پلکسر (برداشتن ضایعه اطراف پلک)
راه های پیشگیری از بروز شالازیون یا گل مژه
برای پیشگیری از بروز شالازیون و گل مژه، رعایت بهداشت پلک ها و مراقبت های چشمی اهمیت زیادی دارد. در اینجا چند راهکار کلیدی آورده شده است:
- بهداشت منظم پلک ها: شستشوی روزانه پلک ها: به خصوص اگر مستعد بلفاریت یا شالازیون هستید، پلک های خود را روزانه تمیز کنید. می توانید از محلول های مخصوص شستشوی پلک که در داروخانه ها موجود است، یا محلول رقیق شده شامپو بچه استفاده کنید. با استفاده از گوش پاککن تمیز، به آرامی لبه پلک ها را پاک کنید.
- پاک کردن کامل آرایش چشم: قبل از خواب، حتماً تمام آثار مواد آرایشی را از دور چشم و لبه پلک ها پاک کنید. باقی ماندن مواد آرایشی می تواند مجاری غدد چربی را مسدود کند.
- عدم استفاده از لوازم آرایشی مشترک: لوازم آرایش چشم مانند ریمل، مداد چشم و خط چشم را با دیگران به اشتراک نگذارید. این کار می تواند باعث انتقال باکتری ها و عفونت شود. لوازم آرایش چشم خود را به طور منظم تعویض کنید، زیرا باکتری ها می توانند در آنها رشد کنند.
- شستشوی دست ها: قبل از لمس چشم ها یا استفاده از لنز های تماسی، دست های خود را به خوبی با آب و صابون بشویید. این کار از انتقال باکتری ها به چشم جلوگیری می کند.
- مراقبت از لنز های تماسی: اگر از لنز تماسی استفاده می کنید، دستورالعمل های مربوط به تمیز کردن، نگهداری و زمان استفاده از آنها را به دقت رعایت کنید. همیشه قبل از دست زدن به لنز ها، دست های خود را بشویید.
- عدم لمس یا مالش چشم: سعی کنید از لمس و مالش مکرر چشم ها خودداری کنید، مگر اینکه برای تمیز کردن یا استفاده از قطره باشد و دست هایتان تمیز باشد.