رتینوپاتی دیابتی چیست ؟

اشنایی با بیماری رتینوپاتی دیابتی

رتینوپاتی دیابتی یک عارضه چشمی ناشی از دیابت است که به آسیب عروق خونی شبکیه منجر می‌شود. این وضعیت می‌تواند باعث کاهش بینایی و حتی کوری شود. علائم اولیه ممکن است شامل تاری دید، نقاط سیاه در میدان دید و تغییرات در بینایی باشد. درمان شامل کنترل قند خون، لیزر درمانی و در برخی موارد جراحی است. رتینوپاتی دیابتی یکی از مهم ترین دلایل کاهش بینایی در سراسر جهان است و علت اصلی اختلال بینایی در بیماران بین 25 تا 74 سال می باشد. از دست دادن بینایی در پی رتینوپاتی دیابتی ناشی از پیشرفت بیماری است و ممکن است ثانویه به ادم ماکولا ، ایجاد خونریزی از عروق جدید، جدا شدن شبکیه، یا گلوکوم نئوواسکولار باشد.(اشنایی با فوق تخصص شبکیه چشم)

انواع رتینوپاتی دیابتی

رتینوپاتی دیابتی همواره به دو صورت تقسیم می شود، غیر تکثیری و تکثیری که به دلیل عدم وجود یا وجود رگ های خونی جدید غیرطبیعی که از شبکیه سرچشمه می گیرند نامگذاری شده اند. رتینوپاتی دیابتی را می توان بیشتر بر اساس شدت طبقه بندی کرد. این طبقه بندی ها برای تجزیه و تحلیل اثربخشی درمان در شاخص های کلی برای استراتژی های درمانی مفید بوده اند.

این دو نوع رتینوپاتی دیابتی با نام‌ های دیگری هم شناخته می شوند که عبارتند از:

• رتینوپاتی دیابتی غیرپرولیفراتیو: در این مرحله، تغییرات خفیف در عروق شبکیه مشاهده می‌ شود، مانند تورم و نشت مایعات.
• رتینوپاتی دیابتی پرولیفراتیو: در این مرحله، عروق جدید غیرطبیعی تشکیل می‌ شوند که می‌ توانند خونریزی کرده و منجر به آسیب جدی به بینایی شوند.

برای هر بیماری باید حتما پیگیری و درمانی را در نظر گرفت تا پیشرفت نکند. مسلما تشدید بیماری می‌تواند مشکلات زیادی را به وجود بیاورد و بینایی افراد را تا حد زیادی تحت تاثیر قرار بدهد.

علائم رتینوپاتی دیابتی

این بیماری چشمی اصولا با علائم خاصی خود را به نمایش می گذارد که در همه افراد این علائم یکسان نیست. اصولا افراد مبتلا به رتینوپاتی دیابتی در مراحل اولیه بیماری هیچ علائمی ندارند مسلما این زمانی است که درمان بهترین نتیجه را دارد، به همین دلیل، غربالگری زودهنگام برای این وضعیت مهم است. به این ترتیب، پزشکان می توانند اقدامات لازم را برای محافظت از چشمان شما قبل از آسیب دیدگی انجام دهند. شروع علائم می تواند شامل موارد زیر باشد:

1. تاری دید
2. دیدن نقاط تاریک یا شناور
3. مشکل در دیدن چیز هایی که در مرکز تمرکز هستند به خصوص هنگام رانندگی و مطالعه
4. مشکل در تشخیص رنگ ها

در صورت مشاهده حتی یکی از علائم گفته شده حتما در کوتاه ترین زمان ممکن به سراغ پزشک متخصص بروید تا هم مورد معاینه دقیق قرار بگیرید و هم قبل از تشدید بیشتر بیماری آن را شناسایی کرده و درمان نمایید.

کلینیک نوربخش مجهز ترین مرکز چشم پزشکی در اسلامشهر

نحوه تشخیص رتینوپاتی دیابتی

اصولا بهترین راه برای تشخیص رتینوپاتی دیابتی معاینه چشمی در فواصل منظم می‌ باشد که باید توسط چشم پزشک انجام شود. برای تشخیص رتینوپاتی دیابتی چشم پزشک یا اپتومتریست با استفاده از افتالموسکوپ به داخل چشم شما نگاه می‌ کند. چنانچه چشم پزشک یا اپتومتریست، رتینوپاتی دیابتی را تشخیص دهد ممکن است نیاز به عکس رنگی ته چشم یا آزمایش خاصی به نام «آنژیوگرافی با فلوئورسئین» باشد تا مشخص شود که شما احتیاج به درمان دارید یا خیر؟ در آنژیوگرافی با فلوئورسئین یک ماده رنگی به داخل رگ شما تزریق می‌ شود و عکس‌ های مخصوصی از چشم شما گرفته می‌ شود. پزشکان متخصص چشم اصولا از راه های مختلفی برای تشخیص این بیماری استفاده می کنند تا بتوانند قبل از پیشرفت بیماری و بروز عوارض به راحتی آن را مورد درمان قرار بدهند.

عوامل خطر رتینوپاتی دیابتی

در صورت ابتلا به رتینوپاتی دیابتی و درمان نکردن به موقع آن ممکن است با خطراتی مواجه شوید که از مهمترین آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کاهش شدید بینایی
• سرگیجه
• تاری دید
• از دست دادن بینایی
• ابتلا به بیماری های دیگر
• بروز فشار خون
• افزایش قندخون
• دید کدر و مات

افرادی که مدت زمان بیشتری است به بیماری دیابت مبتلا هستند و قند خون خود را به خوبی کنترل نمی کنند همواره بیشتر در معرض خطرات و آسیب های این بیماری قرار دارند. البته ناگفته نماند افرادی که دیابت بارداری دارند، افراد مبتلا به فشار خون، تنگی شدید شریان کاروتید، داشتن بیماری های کلیوی، افراد دارای کم خونی شدید یا همان آنمی ممکن است به این بیماری دچار شوند و آن را با دوز بالاتری دریافت نمایند.

پیشگیری از بروز رتینوپاتی دیابتی

برای این که به بیماری رتینوپاتی دیابتی دچار نشوید همواره راه های متعددی وجود دارد که می‌ توانید از بروز بیماری پیشگیری کنید، از این راه ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

1. کنترل قند خون؛ کنترل قند خون اولین اقدام پیشگیرانه در مدیریت رتینوپاتی دیابتی است. رتینوپاتی دیابتی منحصراً در شرایط هیپرگلیسمی رخ می دهد. مطالعات متعدد نشان داده اند که کاهش A1C سرعت و پیشرفت رتینوپاتی دیابتی را کاهش می دهد. هرچه کنترل قند خون بهتر باشد، فواید بیشتری خواهد داشت.
2. کنترل فشار خون؛ با کنترل فشار خون می توان از بروز این بیماری جلوگیری کرد.
3. کنترل چربی، تنظیم خواب، داشتن تغذیه سالم، ورزش منظم

بدانید که پیشگیری بهتر از درمان خواهد بود مسلما درمان نیاز به زمان و هزینه زیادی دارد و از همه مهمتر برای افراد مبتلا درد و ناراحتی زیادی را به ارمغان می‌آورد. افرادی که قند خون دارند باید به صورت مرتب خود را مورد معاینه قرار بدهند تا بتوانند در همان دوران ابتدایی بیماری را تشخیص داده و آن را درمان کنند تا پیشرفت نداشته باشد.

این مطلب را هم بخوانید: نکات مهم برای جلوگیری از عفونت چشم کودکان در فصول سرد

راه‌های درمان رتینوپاتی دیابتی

برای درمان کردن رتینوپاتی به خصوص در دوران ابتدایی همواره روش های فراوانی وجود دارد که اصولا پزشکان از آنها استفاده می کنند تا بیماران خود را مورد درمان قرار بدهند، از بهترین راه های درمان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• فتوکواگولاسیون؛ این عمل جراحی لیزری برای بستن یا از بین بردن رگ های خونی نشت شده یا در حال رشد در شبکیه است.
• داروها؛ داروهایی که به زجاجیه تزریق می شوند گاهی به تنهایی یا همراه با سایر درمان ها استفاده می شوند. چشم پزشک به شما اطلاع می دهد که آیا داروها ممکن است به شما کمک کنند یا خیر.
• ویترکتومی؛ این جراحی برای برداشتن خون از قسمتی از چشم به نام زجاجیه است. اگر رگ های خونی شبکیه به داخل زجاجیه نشت کند، پزشکان این جراحی را انجام می دهند.